INFOPODATNIK.PL: PODATKI, PRAWO, FINANSE, BIZNES, GIEŁDA, INFORMACJE

Unieważnienie testamentu sporządzonego notarialnie

22 Kwiecień
2016

Sporządzanie testamentu

Jak dobrze wiadomo, testament ma realną moc prawną jedynie w przypadku, gdy sporządzono go w obecności posiadającego stosowne uprawnienia notariusza. Wielu ludzi nie zdaje sobie jednak sprawy z tego, że – zgodnie z przepisami – nawet taki testament można jeszcze odwołać, jeśli taka będzie wola osoby która go sporządziła. Testator, czyli autor testamentu, sam może wybrać moment w którym unieważni taki dokument lub wprowadzi w nim jakiekolwiek zmiany. Co więcej, takie prawo ma nie tylko w przypadku testamentu sporządzonego w towarzystwie notariusza, ale również spisanego własnoręcznie.

Istnieje kilka sposobów na to, aby odwołać swój testament. Jednym z nich jest sporządzenie nowego dokumentu, co automatycznie unieważnia ten wcześniejszy. Można również zniszczyć spisany przez siebie testament i ogłosić zamiar przygotowania nowego. W dowolnym momencie mamy również możliwość wprowadzenia stosownych zmian w testamencie, które automatycznie będą unieważniały poszczególne jego postanowienia. Jeśli spadkodawca decyduje się na sporządzenie nowego testamentu, to powinien zamieścić w nim stosowny zapis mówiący o odwołaniu tego starego – musi jasno wyrazić wolę, aby pod uwagę był brany nowy dokument, a stary poszedł w zapomnienie. Nie jest jednak konieczne przygotowywanie zupełnie nowego testamentu. Można jedynie sporządzić dokument, w którym wyrażamy wolę odwołania wcześniejszego testamentu, bez spisywania nowego. W takim wypadku prawo dziedziczenia będzie przyznawane spadkobiercom na podstawie stosownej ustawy, uzna się bowiem, że spadkodawca nie pozostawił po sobie żadnej ostatniej woli z tym związanej.

Unieważnić testament można również poprzez samo fizyczne zniszczenie dokumentu – wystarczy go spalić czy nawet podrzeć na kawałki, aby stracił on swoją moc prawną. Takiego czynu spadkodawca nie musi dokonywać osobiście. Może zrobić to wyznaczona przez niego osoba, ale jedynie przy jasnym i wyraźnym wyrażeniu takiej woli. Takie odwołanie nie musi dotyczyć całego testamentu – spadkodawca może odnieść się jedynie do wybranych części postanowień sporządzonego przez siebie dokumentu. Wszystko to rodzi pewien ciekawy paradoks. Każdy testament powinien kończyć się zapisem mówiącym, że jest to ostateczna wola spadkodawcy i podejmuje on taką decyzję w pełni świadomie. Równocześnie jednak taka "ostateczna wola" może zostać w dowolnej chwili zmieniona i zastąpiona zupełnie nową. Bardzo ważne jest to, że spadkodawca nie musi podawać nikomu żadnego powodu, dla którego pragnie takiej zmiany swojej woli. Przyjmuje się zasadę, że zmiana woli może nastąpić z dowolnej przyczyny, i nie ma ona żadnego wpływu na prawo spadkodawcy do podjęcia takiego kroku. Spadkodawca ma jedynie obowiązek ogłoszenia swojej decyzji w sposób jasny i wyraźny, tak, aby było to zrozumiałe dla wszystkich i nikt nie mógł kwestionować mocy prawnej takich zmian. Takie jednoznaczne przedstawienie swojej woli nie musi wcale oznaczać wystawiania żadnego pisemnego świadectwa.

Same wymienione wyżej czynności, jak na przykład sporządzenie nowego testamentu czy jakiekolwiek inne unieważnienie starego dokumentu jest już uważane za widoczną oznakę takiej woli. Jedynym warunkiem do sporządzenia jest to, aby spadkodawca posiadał pełną osobowość prawną. Prawo do odwołania swojego testamentu lub zmienienia poszczególnych jego zapisów jest niezwykle ważne w wielu sytuacjach. Niektórzy ludzie nie zdają sobie jednak sprawy z tego, że taka możliwość w ogóle istnieje. Dość błędnie zakładamy, że skoro kończymy testament potwierdzeniem, że stanowi on naszą ostateczną wolę, to nie ma już od tego żadnego odwołania. W rzeczywistości polskie przepisy jak najbardziej pozwalają na takie działania.

Warto pamiętać również o innych okolicznościach, jakie mogą wystąpić w czasie sporządzania testamentu – dokument taki może być na przykład wynikiem wprowadzenia w błąd spadkodawcy, przez jego treść nie jest zgodna z wolą takiej osoby. Również w takich przypadkach testament traci swoją moc prawną. Jeżeli spadkodawca sporządził dwa dokumenty ale nie wyraził jednoznacznej woli co do tego, który z nich ma zachować ważność, to spadkobiercy otrzymują spadek wedle prawa, nie zaś przedstawionego dokumentu.

To może Cię zainteresować